Ik red honden, omdat honden mij hebben gered

Hondenopvang Sonia’s Safe Animal Haven (SSAH) bestaat al sinds 2007. Oprichtster Sonia Antonela Costas was toen 25 jaar oud en woonde met haar man Dan en haar pasgeboren baby Alex in een piepklein dorpje in het noordwesten van Roemenië. Dat het redden en opvangen van zwerfhonden de vorm zou aannemen die het nu heeft, had ze zich toen nooit kunnen voorstellen. Maar het vuurtje van haar oneindige liefde voor honden brandde allang in haar hart.

De liefde die Sonia voor honden voelt begon al op jonge leeftijd. “Mijn opa was dol op dieren, dus als klein meisje zag ik dat als voorbeeld,” vertelt ze. “In tegenstelling tot andere mensen in ons dorp, liet onze familie de honden altijd vrij rondlopen, en nooit aan de ketting. Wij zagen onze honden als familieleden. Ik kreeg mijn eerste hondje toen ik vier jaar oud was. Hij heette Bell. Hij was groot en had prachtige lange haren met wit en bruin. Hij was mijn beste vriend.”

De appel valt niet ver van de boom; want al op vierjarige leeftijd redde Alex zijn eerste zwerfhond. “Hij kwam op een dag thuis met een bang hondje dat hij had gered tijdens een wandeling met zijn oma,” herinnert Sonia zich ontroerd. “Hij noemde haar Bianca”. Op dat moment hadden we vijf zwerfhonden in huis.” Maar daar bleef het niet bij, “want toen Alex acht was, bestond de roedel al uit 33 honden,” voegt Sonia er lachend aan toe.

Het zwerfhondenprobleem werd voor Sonia pas echt zichtbaar toen zij 17 jaar oud was. De reden dat de zwerfhonden populatie zo abrupt is ontstaan en explosief groeide in de tweede helft van de twintigste eeuw is het “urbanisatie programma” van het communistische regime destijds. Tijdens dit beleid moesten dorpen en huizen plaats maken voor grote flats. De mensen uit de dorpen verhuisden naar deze appartementsblokken en hun honden lieten ze achter op straat, waarna ze zich in rap tempo voortplantten. Volgens een publicatie van Humane World For Animals 2024 zwerven er op dit moment naar schatting tot 1 miljoen honden door de Roemeense straten.

Het leven als Roemeense hondenredder is zwaar. In Roemenië zijn weinig sociale voorzieningen en Sonia’s familie heeft weinig geld. Toch blijft ze doen wat ze doet. “Zelfs als mijn kennels en huis al vol zitten met geredde honden, kan ik niet anders dan weer in actie komen wanneer ik hoor dat er een hond in nood is,” zegt Sonia. “Wij hebben zelf niet veel. We hebben meerdere leningen moeten afsluiten om de dierenarts te kunnen betalen. Ik werk niet meer sinds ik in 2020 een beroerte kreeg, dus we leven alleen van het salaris van Dan, die vrachtwagenchauffeur is. Bijna zijn hele inkomen gaat op aan hondenvoer en medische zorg. Maar de liefde die we van de honden terugkrijgen, maakt alles de moeite waard.”

Op de vraag waarom Sonia haar hele leven wijdt aan het redden van honden, denkt Sonia een tijdje na. Dan vertelt ze: “Ik red honden, omdat honden mij hebben gered. Mijn jeugd was niet makkelijk. Als kind voelde ik me vaak ongewenst. De enige die er echt voor mij was, was mijn hond Bell. Hij voelde mijn verdriet; bij hem kon ik veilig huilen.” Ook op latere leeftijd kreeg Sonia te maken met tegenslagen, en ook toen speelden honden een cruciale rol in haar leven. “Na mijn beroerte kon ik niet meer lopen en praten. De artsen zeiden dat ik nooit meer helemaal de oude zou zijn. Maar ik voelde een gigantische drive, want de honden rekenden op mij. Drie maanden later kon ik met krukken lopen. Het eerste wat ik deed, was de straat opgaan om honden te redden.”

Ondanks de moeilijkheden werkt Sonia aan de toekomst. Ze vertelt dat ze een stuk land heeft gekocht aan de rand van een groot bos. Het geld om daar een echte opvang te bouwen heeft ze nog niet, maar haar droom staat vast: een veilige plek creëren waar ze nóg meer honden kan redden, opvangen en uiteindelijk kan plaatsen bij liefdevolle gezinnen. Tegelijkertijd strijdt ze tegen de broodfok in Roemenië, die het zwerfhonden probleem in stand houdt. En samen met de lokale autoriteiten wil ze meer sterilisatiecampagnes opzetten, zodat het zwerfhondenprobleem bij de kern wordt aangepakt.

Terwijl Sonia mijmert over een toekomst waarin er geen Roemeense zwerfhonden meer zijn, wordt ze besnuffeld door drie nieuwsgierige neuzen. Odi, Koko en Tita zijn drie vrolijke pups die Sonia tussen het vuilnis vond toen ze nog maar twee dagen oud waren. Sonia lacht en aait ze over hun koppies.